TAM (TOTAL) - YARIM (PARSİYEL) PROTEZ KULLANANLARA TAVSİYELER

Tam (total) yarım (parsiyel) protez kullanımı, çoğu zaman bir "iyileşme" olarak değil, bir "mağlubiyet" gibi algılanır. Oysa rasyonel bir bakış açısıyla bu, biyolojik bir iflasın ardından kurulan yeni bir protez sistemidir. Bu sistemin başarısı, hekimin mühendisliği kadar kullanıcının bu yeni düzene olan entelektüel ve fiziksel adaptasyonuna bağlıdır.

İşte diş protezi kullanıcıları için, süslemelerden uzak, biyolojik ve mekanik gerçeklere dayalı stratejik rehber:

1. Beklenti Yönetimi: "Kendi Dişim Gibi Olacak" İllüzyonu

Dişlerinizi kaybettiğinizde, sadece mine ve dentini değil; çiğneme basıncını beyne ileten proprioseptif (konum algılayıcı) sinir ağını da kaybedersiniz.

Gerçek: Total protez, kendi dişlerinizin sağladığı çiğneme kuvvetinin sadece %20-%30'unu geri verebilir.

Tavsiye: Protezi bir "organ" olarak değil, bir "alet" (protez kol veya bacak gibi) olarak görün. Onu kullanmayı yeniden öğreneceksiniz. İlk haftalarda beyninizin bu yeni yabancı maddeyi "parçası" olarak kabul etmesi için sabırlı olun, ancak bu sabrı pasif bir bekleyiş değil, aktif bir alışma süreci (yumuşak gıdalarla antrenman) olarak yönetin.

2. Gece Dinlenmesi: Dokuların "Nefes" Hakkı

Birçok hasta, dişsiz görünmekten çekindiği için diş protezlerini 24 saat takma hatasına düşer. Bu, bir ayakkabıyı hiç çıkarmadan uyumaya benzer.

Kör Nokta: Damak dokuları ve altındaki kemik, üzerine binen sürekli baskı nedeniyle kan dolaşımından mahrum kalırsa hızlı rezorpsiyona (erimeye) uğrar.

Tavsiye: Protezlerinizi her gece mutlaka çıkarın. Dokuların kanlanmasına ve oksijen almasına izin verin. Kemik erimesini hızlandırmak istemiyorsanız, damağınızı özgür bırakın.

3. Temizlik: Mikroskobik Gözeneklerin Yönetimi

Protez akriliğinin yüzeyi, çıplak gözle pürüzsüz görünse de mikroskobik düzeyde sünger gibi gözeneklidir.

Hatalı Muhakeme: "Dişim çürümez, o halde fırçalamama gerek yok."

Gerçek: Bakteriler ve mantarlar (Candida) bu gözeneklere yerleşir. Protez stomatiti dediğimiz ağrılı enfeksiyonların ana sebebi budur.

Tavsiye: * Aşındırmayın: Diş macunları protez yüzeyini çizer. Bu çizikler bakteriler için otoyol demektir. Sadece sıvı sabun veya özel protez temizleyiciler ve yumuşak fırça kullanın.

Kimyasal Havuz: Haftada en az 2-3 kez temizleme tabletleri içeren su dolu bir kapta bekletin.

4. Parsiyel Protezlerde "Stratejik Destek" Dişleri

Eğer ağzınızda kancalı (parsiyel) bir protez varsa, o kancaların tutunduğu dişler artık "stratejik kale direkleri"dir.

Kritik Uyarı: Bu dişlerin kaybı, tüm protez sisteminin çökmesi ve daha kompleks (belki de imkansız) bir tedaviye geçilmesi demektir.

Tavsiye: Kancanın geldiği diş yüzeylerini, normal dişlerden iki kat daha titiz temizleyin. O dişlerdeki en ufak bir çürük veya sallanma, tüm sistemin iflasıdır.

5. Yerçekimi ve Fizik Kanunları: Su Dolu Kap

Protezlerin en büyük düşmanı lavabo mermeridir.

Pratik Tavsiye: Temizlik yaparken lavabonun içine bir miktar su doldurun veya yumuşak bir havlu serin. Elinizden kayıp düştüğünde akriliğin çatlaması veya hassas kancaların yamulması, protezin tüm uyumunu (mühendisliğini) bozar.